O Zakładzie

 

W systemie ziemskim (ale także w odniesieniu do obiektów poza naszą planetą) termin „kriosfera” wiąże większość elementów środowiska przyrodniczego funkcjonujących w zakresie temperatur poniżej zera stopni Celsjusza. Podejście takie stwarza znacznie szersze możliwości interpretacyjne niż tylko odniesienie się do występowania wody w stanie stałym. Warunki takie można zidentyfikować zarówno w obrębie atmosfery, hydrosfery, litosfery jak i biosfery oraz na styku poszczególnych sfer, poprzez charakterystykę procesów kriogenicznych jak i zapis ich śladów w postaci kopalnej.

Powołanie Zakładu Badań Kriosfery w Instytucie Geoekologii i Geoinformacji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (stanowiąc po części pod względem kadrowym i problemowym kontynuację istniejącego w latach 1981-2001 w Instytucie Badań Czwartorzędu Zakładu Geologii Glacjalnej, kierowanego przez prof. dr hab. Andrzeja Karczewskiego, funkcjonującego w ostatnich latach w strukturze Zakładu Geoekologii pod kierunkiem prof. dr hab. Andrzeja Kostrzewskiego i prof. UAM dr hab. Zbigniewa Zwolińskiego), wynika z wieloletnich tradycji prowadzenia w naszym ośrodku badań w zakresie geologii i geomorfologii glacjalnej zarówno w kontekście obszarów dawnych zlodowaceń (plejstoceńskich na Niżu Europejskim, plejstoceńskich i holoceńskich w obszarach polarnych) jak i badania obszarów współcześnie zlodowaconych (Arktyka, Antarktyka, obszary górskie).

Doświadczenia badań prowadzonych w ciągu ostatnich lat upoważniają także do włączenia w zakres merytoryczny prac prowadzonych przez zespół problematyki związanej z glacjologią w odniesieniu do współczesnych pokryw lodowcowych jak i zagadnień paleoglacjologicznych, niwacji, procesów i rzeźby peryglacjalnej oraz paraglacjalnej, a także ich relacji ze zmianami klimatycznymi przenoszącymi się również na występujące w obrębie biosfery.

Zagadnienia te znajdują także odzwierciedlenie w działalności edukacyjnej w postaci prowadzonych zajęć dydaktycznych, zarówno kameralnych (wykłady, ćwiczenia) jak i ćwiczeń terenowych czy prac magisterskich realizowanych w Polsce i na Spitsbergenie.

Obszarowo badania prowadzone aktualnie przez pracowników Zakładu odnoszą się do Pomorza Środkowego i Zachodniego, Wielkopolski na terenie Niżu Środkowoeuropejskiego, wybranych pasm górskich Europy (Karpaty, Alpy) oraz regionów polarnych (Spitsbergen, Grenlandia, Islandia, Antarktyka – Szetlandy Południowe).

Podstawowe hasło problemowe realizowane w ramach Zakładu można ująć jako „Stan i ewolucja kriosfery: dynamika i zapis procesów kriosferycznych w przeszłości w obszarach objętych zlodowaceniami plejstoceńskimi oraz obecnie w regionach polarnych i górskich”.